Krytyka nowego „zachodniego” autorytaryzmu jest obecna w tekstach Jana Pawła II w ostatnich latach jego życia (vide: spór o tzw. prawa reprodukcyjne w Pekinie i Kairze, spór o preambułę Traktatu Konstytucyjnego UE). Oczywiście nie mniej ważne jest pytanie o to, co sprawia, że sprzeciw wobec tych tendencji wciąż odnosi pewne sukcesy w niektórych krajach Zachodu (vide decyzje sądów konstytucyjnych w USA i w Polsce dotyczące gwarancji prawa do życia)?

Z drugiej strony jest to pytanie o adekwatność papieskiej analizy. Bo może niektóre założenia były błędne. Może „autentyczna demokracja” to utopijne marzenie? Może papież po prostu się mylił, na przykład popierając proces integracji europejskiej. Może nadzieja na „wolną gospodarkę” w wersji kapitalizmu (CA) ostatecznie sprowadza się do wspierania „gospodarki, która zabija” (EG). Może więc nadzieję należy pokładać w „nowym paradygmacie katolicyzmu”, zrywającym z interpretacją teologii moralnej i nauczania społecznego Jana Pawła II.

A może teoria społeczna Jana Pawła II działa i działa aż za dobrze? Ostatecznie, ewolucja demokratycznej polityki rozwijanej „jakby Boga nie było” przebiega, niemal bez odchyleń, po trajektorii nakreślonej przez św. Jana Pawła II: fundamenty życzliwej polityki są systematycznie i konsekwentnie podważane w większości krajów europejskich i w samej UE. Można powiedzieć, że tak jak realny socjalizm był „w pewnym sensie konkretną i instytucjonalną realizacją przewidywań Leona XIII” [CA 12], tak stan współczesnej polityki staje się coraz bardziej namacalną realizacją ostrzeżeń Jana Pawła II przed polityką opartą na relatywizmie. Europa w swojej unijnej formie, wraz z postępującą sekularyzacją, dokonuje politycznego i antropologicznego wyboru, w którym rozumienie „godności osoby w pełni objawionej przez tajemnicę Słowa Wcielonego” staje się nie tylko niezrozumiałe, ale także sprzeczne z europejskimi wartościami [!]. Być może niewystarczająco spełniły się nadzieje, jakie Papież pokładał w wiernych, w pasterzach Kościoła i ludziach dobrej woli, wzywając ich, by po obaleniu komunizmu obalili także wadliwy paradygmat zachodniej polityki?

Zapraszamy do wspólnej refleksji nad tymi i innymi tematami, ostatecznie związanymi z kwestią znaczenia „pytania o Boga” dla możliwości polityki i ekonomii życzliwej człowiekowi. Siostra prof. Helen Alford OP i prof. George Weigel, główni prelegenci nadchodzącej konferencji, zgodzili się udzielić szczególnej pomocy w tych poszukiwaniach.