Proponowane panele

Proponowane panele

Widoczna jest zmiana sposobu działania i roli organizacji międzynarodowej na poziomie uniwersalnym i europejskim. Z jednej strony wiodąca rola państw w tych organizacjach jest coraz bardziej podważana przez rosnącą rolę różnego rodzaju innych podmiotów (takich jak organizacje pozarządowe czy quasi-reprezentatywne [np. w Parlamencie Europejskim UE]). Z drugiej strony wpływ tych organizacji, zwłaszcza w Europie, bardziej niż kiedykolwiek wpływa na politykę wewnętrzną. Podczas naszej konferencji chcielibyśmy omówić te i inne zmiany oraz ich wpływ na wspólnoty religijne:
a) czy i w jaki sposób zmienia się działalność przedstawicieli wspólnot religijnych w tych organizacjach?
b) jaki wpływ mają te organizacje na życie wspólnot religijnych?
c) jak ocenić rosnącą rolę organizacji międzynarodowych w kontekście globalizacji?
d) jaka aksjologia stoi za politykami organizacji międzynarodowych?

Proces integracji europejskiej został zainicjowany przez polityków chrześcijańskich. Jednak już w 2003 roku podczas debaty konstytucyjnej nie pozwolono na przywoływanie chrześcijańskich fundamentów Europy. Dwie dekady po tej debacie sytuacja wydaje się być znacznie bardziej problematyczna. Łatwo można sobie wyobrazić, że Roberta Schumana, kandydata na ołtarze, można dziś uznać za religijnego ekstremistę. Warto więc omówić:
a) czy uzasadnione jest twierdzenie, że mamy do czynienia z antychrześcijańskim zwrotem?
b) jeśli tak, to w jakim stopniu instytucje chrześcijańskie (chrześcijańscy demokraci, wspólnoty religijne) uczestniczą w tym procesie?
c) jakie są powody zmiany podejścia do chrześcijaństwa w UE?
d) jak zakorzenione w chrześcijaństwie zasady integracji europejskiej (jak solidarność, pomocniczość, jedność w różnorodności, godność człowieka) są dziś rozumiane w UE?

Religia tradycyjnie stanowiła ważny element tożsamości narodowej, przyczyniając się do legitymizacji władzy politycznej, zapewniając minimum aksjologiczne. Czy reorganizacja sfery politycznej oznacza, że ​​dziś państwa radzą sobie bez „pomocy” religii, czy zastępują ją świeckim surogatem w postaci ideologii? A może współczesna liberalna polityka w ogóle nie potrzebuje wspólnot, ograniczając się do zarządzania zatomizowaną masą ludzką? Czy w dobie sekularyzacji religia przestała być ważnym elementem tożsamości narodowej? Czy tożsamość narodowa potrzebuje odniesień do żywej wiary, czy pewne elementy folkloru religijnego są wystarczające? Czy możemy powiedzieć to samo o Europie? Czy dla europejskiej tożsamości jest obojętne, czy kontynent ten jest zdominowany przez chrześcijan, muzułmanów czy ateistów? Czy relacje między Europą a chrześcijaństwem można postrzegać tak samo jak relacje między Izraelem a judaizmem?

Ograniczenia wolności religijnej podczas pandemii COVID-19 były bezprecedensowe. W znacznej części były wspierane przez przywódców religijnych. Biorąc pod uwagę szczególny charakter wolności religijnej w zakresie praw człowieka i rolę praktyk religijnych dla osób wierzących, pojawia się wiele pytań:
a) czy wolność religijna jest szczególną kategorią wśród praw człowieka, a zatem w zasadzie nie powinna być ograniczana nawet w sytuacjach wyjątkowych, czy jest to po prostu jedno z wielu praw, których zakres określa państwo?
b) czy zatem musi ustępować nie tylko zdrowiu publicznemu, ale także innym dobrom, które władze uznają za ważniejsze?
c) czy dobra religijne nie powinny być zaliczane do tzw. dóbr podstawowych (jak ma to miejsce w wielu krajach)?
d) czego możemy się dowiedzieć o obecnym podejściu do religii społeczeństw, państw i wspólnot religijnych z ich reakcji na pandemię?

Termin „religia świecka” został ukuty w latach 30. XX wieku, aby opisać dogmaty, rytuały i symbole współczesnych dyktatur, ale od tego czasu jego znaczenie zostało poszerzone o wiele innych zjawisk politycznych i społecznych (od ekonomii po ekologię, sprawiedliwość społeczną ruchy, rozrywka, scjentyzm czy trans- i posthumanizm). Koncepcja ta pozostaje jednak niejasna, a jej wartość analityczna jest przedmiotem gorących dyskusji. W związku z tym zapraszamy do zgłaszania uwag dotyczących jednego z następujących tematów:
a) problemy pojęciowe religii świeckiej (i pokrewnych terminów, takich jak quasi-religia, religia zastępcza, religia polityczna itp.);
b) historia świeckich/religijnych porównań od końca XVIII wieku do współczesności;
c) współczesne przykłady religii świeckich w literaturze naukowej lub w dyskursie popularnym;
d) znaczenie dyskursu religii świeckich dla nauk politycznych, filozofii politycznej, teologii politycznej lub religioznawstwa w czasie „epokowej zmiany”.

Czy ma sens mówienie o „epokowej zmianie” w odniesieniu do religii pozaeuropejskich? Czy na przykład judaizm, islam i hinduizm również przechodzą głęboką modernizację? Na czym polegałyby: powiązanie religii z nacjonalizmem, uczynienie religii czynnikiem mobilizującym do podboju politycznego, „wydrążenie” religii z elementów etycznych, sprowadzenie religii do roli folkloru? Czy religie w dobie globalizacji zmierzają w kierunku wspólnoty? Czy projekty takie jak „dom religii monoteistycznych” mają szansę na akceptację we wspólnotach religijnych?

Tradycyjnie na naszych konferencjach zapraszamy na prezentacje aktualnych badań z politologii religii. Oprócz sesji głównych odbędą się równoległe panele na temat bieżących badań nad religią i polityką. Zapraszamy do zgłaszania propozycji we wszystkich dziedzinach politologii religii:
a) teoretycznych i metodologicznych problemach politologii religii;
b) badaniach empirycznych religii-polityki/stosunków międzynarodowych;
c) porównawczych studiach zjawisk na styku religii i polityki.